ความเป็นผู้ใหญ่ - ความฉลาดทางอารมณ์ - EQ
E.Q.เป็นคำฝรั่งที่ฟังดูโก้เก๋ในสมัยนี้ แต่โบราณเขาจะใช้คำว่า"ความเป็นผู้ใหญ่" ซึ่งก็มาจากความมีสติ+สัมปชัญญะ ในพุทธศาสนาที่ได้อบรมบ่มนิสัยให้บุคคลนั้นรู้จักคิด รู้จักพูด รู้จักวางตัวในที่ทุกสถานในกาลทุกเมื่อ คนที่มีสติ+สัมปชัญญะดี เมื่อทำแบบทดสอบ E.Q.ก็จะได้คะแนนสูงๆ เกือบทุกคน ดังนั้น E.Q.จึงเป็นสิ่งที่ฝึกเอาได้ถ้าต้องการ การฝึกสติก็มีวิธีทำมากมายโปรดศึกษาเอาเองเถิด อยากบอกว่าคนมีสติ+สัมปชัญญะมากๆ อุปมาเหมือนหนึ่งบุคคลที่อยู่ในห้องแคบๆ สัก 1 ตารางเมตรแล้วมีงูพิษตัวหนึ่งอยู่ด้วยในห้องนั้น ความระแวดระวังงู การเผชิญหน้ากับงูด้วยความกล้าหาญและอยู่ร่วมกับงูด้วยวิหิงสาไม่เบียดเบียนกันได้นั้น ต้องมีสติ+สัมปชัญญะตลอดเวลา
การที่บุคคลจะมีพฤติกรรมอย่างไรขึ้นอยู่กับคุณลักษณะที่มีอยู่ โฮเวิร์ด การ์ดเนอร์ นักจิตวิทยา มีความเห็นว่า I.Q. เป็นเรื่องของความฉลาดของคนเรา ประกอบด้วยหลายๆด้าน เช่น ความฉลาดทางเชาว์ปัญญา การคิด การใช้ เหตุผล การคำนวณ และการเชื่อมโยง ซึ่งในอดีตมีความเชื่อดั้งเดิมว่า คนที่มี I.Q. สูงจะประสบความสำเร็จในชีวิต แต่จากการวิจัยของต่างประเทศพบว่า คนที่มี I.Q. สูงไม่ได้ประสบความสำเร็จเสมอไป แต่ปัจจัยที่ส่งผลให้คนประสบความสำเร็จ คือ ความฉลาดทางอารมณ์ E.Q. ซึ่งช่วยให้การดำเนินชีวิตเป็นไปอย่างสร้างสรรค์และมีความสุข สามารถเข้าใจ จัดการความรู้สึกของตนเองได้ดี เข้าใจความรู้สึกของคนอื่น คือ ความสามารถในการรับฟังและเข้าใจทั้งความหมายตรง ความหมายแฝงตลอดจนสภาวะอารมณ์ของผู้ที่ติดต่อด้วย ด้านการจัดการศึกษาในปัจจบัน(การปฏิรูปการศึกษา) มีเป้าหมายให้ผู้เรียนมีลักษระอันพึงประสงค์คือ เป็นคนดี (M.Q) คนเก่ง (I.Q )และ มีความสุข(EQ)
ดังนั้น การพัฒนาความฉลาดทางเชาว์ปัญญา ความฉลาดทางศีลธรรม การพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ หากนำความฉลาดดังกล่าวมาพัฒนาตนเอง ก็จะเป็นรากฐานที่ทำให้สังคมมีความสุข ความเจริญได้อย่างแท้จริงและยั่งยืนต่อไปอย่างแน่นอน
ฉลาดทางอารมณ์ = ฉลาดคิด+ ฉลาดพูด + ฉลาดทำ
ฉลาดคิด ---> ควบคุมความคิดได้ คิดในทางที่ดี คิดในทางสร้างสรรค์
ฉลาดพูด ---> เลือกพูดแต่สิ่งที่ดี มีประโยชน์ หลีกเลี่ยงคำพูดที่จะทำให้คนเองและบุคคลอื่นเดือดร้อน
ฉลาดทำ ---> "ทำเป็น" ไม่ใช่แค่ "ทำได้" มีความรู้ความเชี่ยวชาญในงานนั้น ๆ