วิธีอยู่กับ "ทุกข์" ให้เป็น "สุข" ... (ท่าน ว.วชิรเมธี)

นักปรัชญาตะวันตกหลายคนเมื่อหันมาศึกษาพระพุทธศาสนาอย่างผิวเผิน ก็มักจะด่วนสรุปว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาที่สอนให้มองโลกในแง่ร้าย อาร์เทอร์ โชเพนเฮาเออร์ นับเป็นหนึ่งในปรัชญาตะวันตกที่มีความเชื่อเช่นนี้ เขาจึงสรุปว่า "ชีวิตไม่มีอะไรมากหรอก นอกจากเป็นเพียงลุกตุ้มที่แกว่งไปมาระหว่างความทุกข์กับความเบื่อหน่าย" โช เพนเฮาเออร์ไม่ได้เชื่ออย่างนี้คนเดียว เขาทำให้คนอีกมากมายในโลกนี้เชื่อตามเขาไปด้วย พระพุทธศาสนาเลยพานถูกเหมารวมให้เป็นศาสนาที่สอนให้มองโลกในแง่ร้ายไปโดย ปริยาย
แท้ที่จริงแล้วพระพุทธศาสนาไม่ใช่ศาสนาที่สอนให้มองโลกในแง่ดี (Optimism) หรือ มองโลกในแง่ร้าย (Pessimism) แต่พระพุทธศาสนาสอนให้มองโลกตามความเป็นจริง (Realism) นั่นคือ มองโลกอย่างที่โลกมันเป็น ไม่ใช่อย่างที่เราอยากให้เป็น
"ความทุกข์" เป็นความจริงอย่างหนึ่งที่มีอยู่คู่กับโลก แต่ "ความสุข" ก็เป็นความจริงอีกอย่างหนึ่งที่เคียงคู่มากับความทุกข์ด้วยเช่นกัน และโลกก็ไม่ได้มีเพียงความสุขความทุกข์สองอย่างนี้เท่านั้น ทว่าโลกนี้ยังมีภาวะที่เรียกว่า "เหนือสุขเหนือทุกข์" อยู่อีกด้วย
คน ที่มองโลกตามความเป็นจริง ยามมีความทุกข์จึงไม่ท้อ และยามมีความสุขจึงไม่หลงติดในความสุขจนเกินพอดี เพราะเขาย่อมเข้าใจเป็นอย่างดีว่า ยังมีภาวะที่ประเสริฐกว่าความสุขอยู่อีก นั่นคือ การอยู่เหนือทั้งสุขทั้งทุกข์ตลอดกาล
อย่าง ไรก็ตาม แม้โลกจะมีสุขและทุกข์ปกกันไป แต่ดูเหมือนว่าช่วงเวลาแห่งความสุขของคนเรานั้นมักจะแสนสั้นเสียเหลือเกิน วันหนึ่ง ๆ ชีวิตช่างคลุกคลีตีโมงอยู่กับเรื่องราวที่ทำให้ทุกข์ตั้งร้อยแปดพันเก้าไม่ รู้จบสิ้น ทำอย่างไรดีนะเราจึงจะออกมาจากความทุกข์ได้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด หรือถึงไม่ออกมาอย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด ก็ขอแต่เพียงอยู่กับความทุกข์อย่างเป็นมิตรก็พอแล้ว

เรามาลองเรียนรู้วิธีอยู่กับความทุกข์ให้เป็นสุขกันดีกว่า

๑. อยู่กับความจริง ทิ้งความกังวล ความ ทุกข์หลายอย่างในชีวิตของเรา ถ้าว่ากันตามเนื้อผ้าแล้วสัดส่วนของความทุกข์จริง ๆ จะมีไม่มาก แต่บางครั้งที่รู้สึกทุกข์มาก ๆ เป็นเพราะว่าเราสร้างภาพความทุกข์นั้นให้ใหญ่โตเกินจริง เช่น ใครบางคนพอรู้ว่าจะไปสอบสัมภาษณ์วันพรุ่งนี้ คืนนั้นทั้งคืนนอนไม่หลับ คิดโน่นคิดนี่วุ่นวายไปหมด กลัวว่าจะสอบสัมภาษณ์ไม่ผ่าน กลัวว่าจะตอบคำถามไม่ได้ กลัวว่าเสื้อผ้าที่สวมใส่จะดูไม่ดี กลัวว่าหน้าจะไม่ใส กลัวว่าความรู้ความสามารถของตัวเองจะไม่สอดคล้องกับที่บริษัทนั้น ๆ ต้องการ กลัวว่ารถจะติดแล้วไปสาย หรือสุดท้ายกลัวว่าถ้าไปสอบสัมภาษณ์ไม่ผ่าน คนที่บ้าน เพื่อน พ่อแม่ จะปรามาสว่า เอาดีไม่ได้
เรา กลัวไปสารพัด อย่าง ทั้ง ๆ ที่ในสถานการณ์จริง สิ่งที่เรากลัวมาตั้งสิบอย่างนั้นอาจเกิดขึ้นจริงเพียงอย่างเดียงเท่านั้น แต่กว่าจะรู้เช่นนี้ได้ เราก็ปล่อยให้ความทุกข์ที่เรากังวลนั้นทำร้ายเรามาแล้วทั้งคืน
นี่แหละคือความทุกข์ที่เกิดจากการสร้างภาพของเราเอง
ความทุกข์อย่างนี้เรียกว่า ทุกข์เพราะอุปทาน
หรือทุกข์เพราะฉันสร้างมันขึ้นมาเองจากความกังวล
ทุกข์อย่างนี้ บางทีร้ายกว่าตัวความทุกข์จริง ๆ ที่เรากำลังเผชิญอยู่ด้วยซ้ำไป
ดัง นั้น หากเรากำลังทุกข์ด้วยเรื่องใด ลองถามตัวเองดูซิว่า สิ่งที่กังวลอยู่นั้นมันน่ากลัวจริง ๆ หรือว่าเป็นเพียงสิ่งที่เราสร้างมันขึ้นมากันแน่ ลองแยกทุกข์แท้ ๆ ออกจากความกังวลให้ได้ แล้วจะเห็นว่า ทุกข์แท้ ๆ ที่ควรทุกข์มีอยู่นิดเดียวเอง


๒. ฝึก "ช่างมัน" ให้เคยชิน วิธี คลายทุกข์ประการที่สองนี้ก็ลองสืบเนื่องมาจากตัวอย่างข้างต้น เราจะเห็นว่า การใช้ชีวิตอยู่ในสังคมทุกวันนี้ สิ่งที่คนเราแคร์มากที่สุด นอกจากเรื่องราวของตัวเองแล้ว ก็คือ "สังคม" หรือ "สายตาของคนอื่น"
"สายตาของคนอื่น" นั้นมีอิทธิพลต่อความทุกข์ความสุขในชีวิตของคนเรามาก เราจะเป็นอย่างไร จะใช้ชีวิตอย่างไร ความจริงก็น่าจะเป็นเรื่องที่ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของเราเองล้วนๆ แต่ในโลกแห่งความเป็นจริง เรามักไม่เชื่อมั่นในวิจารณญาณของตัวเอง เรามักคิดเสมอว่า เมื่อเราเป็นอย่างนี้ พูดอย่างนี้ ทำอย่างนี้ เดินอย่างนี้ ใช้ชีวิตอย่างนี้ คบเพื่อนคนนี้ ใช้โทรศัพท์รุ่นหรือยี่ห้อนี้ ชอบนักดนตรีคนนี้ ใช้เครื่องสำอางยี่ห้อนี้ หรือแม้กระทั่งอ่านนิตยสารชื่อนี้ แล้วคนอื่นจะมองเราอย่างไร หรือตัวตนของฉันในสายตาคนอื่นจะเป็นอย่างไร
"สายตาของคนอื่น" คือสไตลิสท์ตัวจริงที่คอยจับเราเหวี่ยงไปเหวี่ยงมาจนสูญเสียความเป็นตัวของ ตัวเอง คนบางคนทั้งชีวิตแบบไม่มีช่องว่างให้ความสุขได้เล็ดลอดเข้ามาในผืนแผ่นดินใจ เลย เพราะมัวแต่ใช้ชีวิตตามที่สังคมคาดหวัง เกรงว่าถ้าไม่แสดงตนอย่างที่คนทั่วไปเขาคาดหวัง "อัตลักษณ์" ของตัวเองจะหายไป หรือจะถูกลดความสำคัญลง
นี่ละคือความทุกข์ที่เกิดจากการบริโภคอัตลักษณ์ของคนร่วมสมัยทุกวันนี้
การ จะคลายทุกข์อย่างนี้ได้มีหลายวิธี แต่ในที่นี้ขอแนะนำว่า ควรหัดลดการให้ความสำคัญกับสายตาคนอื่นเสียบ้าง พูดให้สั้น ก็คือ ควรรู้จัก "ช่างมัน ฉันไม่แคร์" เป็นบางเวลา บางสถานการณ์ เรื่องบางเรื่องลองหัดเป็นตัวของตัวเองดูบ้างก็ได้ พระผู้ใหญ่ท่านหนึ่งเขียนกวีนิพนธ์เรื่อง "ช่างมัน" เอาไว้ไพเราะมาก ขอคัดมาให้อ่านกันเป็นข้อคิดสะกิดใจ เผื่อว่างเมื่อไรจะได้อ่านแล้วฝึก "ช่างมัน" เสียให้ชินความทุกข์จากการที่ต้องแคร์สายตาคนอื่นจะได้บรรเทาเบาบางลง

ธรรมะนอกธรรมาสน์
มีสมภารวัดหนึ่งลึกซึ้งมาก
ถูกลมปากถากถางอย่างเสียหาย
ท่านไม่โต้ตอบคำทำวุ่นวาย
คิดอุบายผันผ่อนสอนใจตัว
เอาตาชั่งตั้งหราอยู่กุฎิ์
แล้วก็ขุดมันวางข้างละหัว
ใครมาเห็นออกปากทักกันนัว
ท่านเจ้าขรัว "ช่างมัน" เสียยันเต

.................................................................................................................

* แค่ มองโลกตามความเป็นจริง ... ไม่เอาใจไปจับสิ่งเหล่านั้น ความทุกข์ก็จะคลายลง ความสุขก็จะไม่ตัวตน ... ทุก ๆ วันนี้ มองรอบ ๆ ตัวเห็นมีแต่คนทุกข์ ยากดีมีจน ตำแหน่งสูงใหญ่ หรือต่ำเตี้ยเรี่ยดิน ก็นั่งถอนหายใจกันทั้งนั้น
* เขาไม่รักเรา แต่เราจะทำเพื่อเขา ... เราก็ทุกข์
* เขาไม่ยอมรับในความเก่งกาจของเรา เอาแต่คอยรังแกเรา ... เราก็ทุกข์ เขาก็ทุกข์ (ไม่รู้ว่าวันนี้จะแกล้งอะไรดี)
* เขาได้เงินมากกว่าเรา เพระเขาทำงานหนักกว่าเรา แต่เราอยากได้เงินมากเหมือนเขา แต่เราไม่เคยทำงานหนักเท่าเขา หรือมากกว่า ... เราก็ทุกข์
* เมื่อเราไม่มั่นใจตัวเอง สอนหนังสือมี ๑๐ ปี เวลาไปร่วมงานกับใคร ก็ได้แต่ตอบว่า "ค่ะ" แล้วก้มหน้าทำบ้าง อู้บ้าง พัฒนาการของตัวเองก็ไม่เคย แต่พอมีค่าจ้างนิดหน่อย ก็รีบตะครุบ ทำตัวไม่สมกับเป็นครูบาอาจารย์ เวลาคบกับใคร ก็หวาดระแวงกลัวคนอื่นจะมาเอาเปรียบตัวเอง ทั้ง ๆ ที่ตัวเอง เอาเปรียบเพื่อนร่วมงานอยู่ตลอดเวลา ... แบบนี้หน้าทุกข์ ทุกข์เพราะหัวใจไม่บริสุทธิ์ของตัวเอง
* ยกตัวอย่างเท่าที่มอง เท่าที่เห็น มิได้มีเจตนาอะไร กับใคร .. จึงไม่ทุกข์ ปล่อยวาง ผ่านมาแล้วผ่านไป
* กรรมเป็นของที่ไม่มีใครมาสร้างให้เรา แต่เราเป็นสร้างกรรมเอง ขึ้นอยู่กับว่า ดี หรือ ชั่ว
* ท่าน ว.วชิรเมธี สอนให้เราอยู่กับ "ทุกข์" หรือ "สุข" ด้วยความเป็นกัลยาณมิตร และทางสายกลางซึ่งกันและกัน
บุญรักษา ทุกท่านในวันพระใหญ่ ;)
http://www.gotoknow.org/posts/273537

"ง่ายแต่งาม"

"....

ความสุขนั้นเป็นเรื่องง่าย เพราะอยู่ใกล้ตัวเราอีกทั้งยังมีีอยู่กับเราแล้วทุกขณะ เราเองต่างหากที่ทำให้ความสุขเป็นเรื่องยาก เพราะมัวแต่ใช้ชีวิตอย่างซับซ้อนตั้งแต่การกิน การแต่งกาย การพักผ่อน การคบเพื่อน ไปจนถึงการนอน เราทำให้ชีวิตพะรุงพะรังไปด้วยวัตถุสิ่งเสพ รุ่มร่ามด้วยเกียรติยศและพูนพอกด้วยพิธีรีตอง ทั้ง ๆ ที่่ความเรียบง่าย สามารถให้ความสุขสงบเย็นแก่เราได้ แต่เรากลับมองข้าไป

ความสุขยังแยกไม่ออกจากความงดงาม คนเราไม่ได้มีความสุขเพียงเพราะอยู่ท่ามกลางทิวทัศน์ที่งดงามเท่านั้น ที่สำคัญกว่านั้นคือ การมีจิตใจที่งดงาม เอื้ออาทรต่อผู้อื่น ชีวิตที่อุิทิศตนเพื่อผู้อื่นนั้น เป็นความงดงามที่นำความสุขอย่างลึกซึ้งมาให้แก่ตนเองนี้เป็นบ่อเกิดแห่งความ สุขอีกประการหนึ่งที่ถูกละเลยไป

ชีวิตเรียบง่ายนั้นมักเป็นชีวิตที่งดงามเพราะนึกถึงตนเองน้อย แต่คำนึงถึงผู้อื่นมาก เป็นชีวิตเปี่ยมด้วยน้ำใจ ปรารถนาดี
ต่อ ผู้อื่นอยู่เสมอ รางวัลแห่งความง่ายและงาม ก็คือ ความสุข ที่ไม่ว่าจะรวยหรือจน ชายหรือหญิง หนุ่มหรือแก่ ก็สามารถสัมผัสได้ เพราะเป็นความสุขที่สากล

..."

คำปรารภจากหนังสือ "ง่ายแต่งาม"

พระไพศาล วิสาโล
๒๓ เมษายน ๒๕๕๖
http://www.gotoknow.org/posts/540189

"สุขได้ ง่ายจัง" ...

(คำปรารภจากพระอาจารย์ไพศาล วิสาโล)

ความสุขนั้นพร้อมจะตามเราไปทุกที่
ไม่ว่าฝนตก แดดออกอยู่บนท้องถนน
หรืออยู่ตามลำพังผู้เดียว

แต่บ่อยครั้งที่เรารู้สึกกระสับกระส่ายกระวนกระวาย
ก็เพราะเรามองไม่เห็นความสุข
หรือไม่ก็ปิดใจไม่ให้สัมผัสกับความสุข

เวลาเรามีสุขภาพดี กินอิ่ม นอนอุ่น
เรามักไม่ตระหนักว่านั่นแหละคือความสุขแล้ว
จนกว่าจะล้มป่วยหรือหิวโหยนอนไม่หลับ

เวลาพ่อแม่ลูกหลานอยู่กับเรา
เรามักไม่รู้สึกว่านั่นแหละ คือ ช่วงเวลาอันวิเศษของชีวิต
ต่อเมื่อคนรักได้จากไปจึงได้รู้ว่า
เราได้ปล่อยโอกาสทองให้ผ่านเลยไปอย่างไม่เห็นคุณค่า

เพียงแค่รู้จักชื่นชมสิ่งดี ๆ ที่มีอยู่กับตัวและรอบตัว
เราก็จะเป็นสุขได้ไม่ยาก เพียงแค่เปิดใจรับรู้อยู่กับปัจจุบัน

ความสุขก็จะมานั่งในหัวใจเรา และหากวางใจเป็น
แม้ต้องสูญเสียทรัพย์ พลัดพรากจากคนรัก หรือล้มป่วย

ใจก็ยังเป็นสุขได้ เพราะอะไรเกิดขึ้นกับเรา
ไม่สำคัญเท่ากับว่าเรารู้สึกหรือมองมันอย่างไร

ยิ่งมีสติรู้เท่าทันความรู้สึกนึกคิด
และมีปัญญาเข้าใจความจริงของชีวิต
ก็จะปล่อยวางความทุกข์ได้เร็ว
ไม่เก็บเอาสิ่งร้าย ๆ มาทิ่มแทงใจ

อีกทั้งไม่ปล่อยให้ความยึดมั่นสำคัญ
หมายว่า "ตัวกูของกู" มาบีบคั้นจิต

อยู่ตรงนี้ เดี๋ยวนี้ก็สุขได้
ความสุขหาได้ไม่ยากหากวางใจเป็น
แต่จะวางใจเป็นก็ต้องฝึกฝนบ่มเพาะจนชำนาญ

อ่านหนังสือเล่มนี้อย่างเดียว
คงไม่ช่วยให้หายทุกข์ได้ทันที
แต่หากนำสาระที่ได้อ่านไปลองปฏิบัติ
ก็จะพบได้ในที่สุดว่า

สุขได้ไม่ใช่เรื่องยาก 

"ความสุขอยู่รอบตัว เพียงแค่ใจมองเห็น"

สร้างกำลัง (ใจ)

“เวลา” ผ่านไปแล้วไปลับ ไม่สามารถย้อนกลับได้อีก “เมื่อเวลายังคงเดินไปข้างหน้า ชีวิตของคนเราก็ย่อมต้องเดินไปข้างหน้าด้วยเช่นกัน” คนเรามีชีวิตอยู่เพื่อก้าวเดินไปยังจุดหมายปลายทางตามเส้นทางแห่งฝันของแต่ ละคน ซึ่งท่ามกลางการเดินทางก็ต้องเผชิญกับอุปสรรคและโอกาสนานาประการ ไม่ว่า ชีวิตจะต้องเจอกับอะไร สิ่งสำคัญคือ “ชีวิตของทุกคนต้องก้าวเดินต่อไป” ชีวิตยังไม่หมดลมหายใจก็ต้องดิ้นรนกันต่อไป

การที่คนเราจะประสบความสำเร็จในการกระทำใดๆ ปัจจัยสำคัญประการ หนึ่งที่คนเราต้องมีก็คือ “กำลังใจ” คนเราต้องมีสภาพจิตใจที่มีความเชื่อมั่นและกระตือรือร้น พร้อมที่จะเผชิญกับเหตุการณ์ต่างๆ แม้ว่ากำลังใจจะเป็นสิ่งที่มอง ไม่เห็น แต่เป็นเรื่องของจิตใจที่ทุกคนสัมผัสได้ถึงพลังมหาศาล และ “กำลังใจ” สามารถเอาชนะปัญหาอุปสรรคทุกสิ่งทุกอย่างได้ ทำให้คนเราสามารถยืนหยัด และก้าวเดินต่อไปข้างหน้าด้วยกำลังใจเป็นสิ่งหล่อเลี้ยงจิตใจให้มีความมุ มานะ เข้มแข็ง เผชิญหน้ากับปัญหาอุปสรรคต่างๆ อย่างไม่สิ้นหวัง

คนเราต้องการให้ชีวิตก้าวเดินไปข้างหน้า จึงบอกตัวเองเสมอว่า “คนที่ไม่ผิดพลาดคือคนที่ไม่ทำอะไรเลย” เมื่อผิดพลาดแล้วต้องยอมรับมัน แล้วก้าวเดินต่อไปให้ได้ บทเรียนชีวิตที่ดีที่สุดล้วนเกิดจากความผิดพลาดของตนเอง ในอดีต “ความผิดพลาด คือประสบการณ์และพลังใจอันยิ่งใหญ่” อย่ายึดติด กับอดีต อย่าสิ้นหวังกับความผิดพลาดที่ผ่านไปแล้ว ไม่มีคำว่าสายสำหรับการ เริ่มต้นเพื่อก้าวเดินต่อไป
“เมื่อยังมีวันพรุ่งนี้ มีชีวิตก็ยังมีความหวัง” ทุกอย่างที่ผ่านเข้ามาเป็นประสบการณ์ที่ทำให้ชีวิตมีคุณค่ามากขึ้น ซึ่งคนเราจะมีความแข็งแกร่งขึ้น หาก สามารถฝ่าฟันขวากหนามอุปสรรคต่างๆ ไปได้

การเผชิญกับปัญหาอุปสรรคของคนเราถือว่าเป็นเรื่องปกติ หากหลีกเลี่ยง มันไม่ได้ก็จงสนุกกับมัน เมื่อเผชิญกับปัญหาที่เลวร้ายก็อย่าคิดว่าปัญหานั้นเลวร้ายมากมายกว่าคนอื่น ให้มุ่งคิดว่าคนอื่นจำนวนไม่น้อยที่ต้องเผชิญกับปัญหาที่หนักหนามากมายกว่า นักปราชญ์เคยกล่าวเอาไว้ว่า “ในขณะที่ท่านกำลังเสียใจเพราะไม่มีรองเท้าใส่ ท่านควรคิดถึงคนที่เขาไม่มีแม้กระทั่งเท้า หรือหากท่านเสียใจที่ไม่มีเท้าก็ต้องระลึกว่ายังมีอีกหลายคนที่ไม่มีทั้ง เท้า และทั้งแขน”

บางครั้งคนเราก็เกิดความรู้สึกท้อแท้ เหนื่อยล้า คิดว่าปัญหาที่มีมันหนักหน่วงเกินกว่าจะรับได้แล้วไม่รู้จะจัดการกับปัญหา นั้นอย่างไร ก็ลองมองต่างมุม มองแง่บวก หรือพักปัญหานั้นไว้ แล้วมองไปรอบๆ ตัวเรา ยังมีผู้คนมากมายที่เขามีปัญหามากมายเหมือนๆ กันกับเรา หรือมีปัญหาสาหัสกว่าเราเป็นร้อยเท่าพันเท่า ไม่ใช่มีแต่เราคนเดียวที่เจอปัญหา โดยบ่อยครั้ง “กำลังใจ” เป็นทางออกที่สำคัญที่สุด ทั้งกำลังจากตนเอง และกำลังใจจากคนรอบข้าง

เมื่อต้องประสบกับปัญหา คนเราทุกคนก็ต้องการกำลังใจ เพื่อที่จะผ่าน ปัญหานั้นๆ ไปให้ได้ แม้แต่รอยยิ้มที่เกิดขึ้นด้วยจิตใจอันบริสุทธิ์ที่เรามีให้กับตนเองมันอาจจะ แฝงไปด้วยคุณค่าที่งดงามทำให้เราผ่อนคลายจากความ เหนื่อยล้า ท้อแท้ กลับมามีความหวังสดใสอีกครั้งได้อย่างน่ามหัศจรรย์ “รอยยิ้ม และเสียงหัวเราะที่คนเรามอบตนเอง และมอบให้กับคนรอบข้างอย่างไม่มีเงื่อนไข มันเป็นความงดงามที่สามารถแทนค่าเป็นกำลังใจซึ่งกันและกันได้”

หลายๆ คนมักนำพาตนเองให้จมอยู่กับปัญหาที่เกิดขึ้นแล้ว โดยไม่ยอม ลุกก้าวเดินไป มัวแต่เจ็บปวดกับสิ่งที่เกิดขึ้นจนขาดสติ อยู่อย่างคนสิ้นหวัง เสมือนกับหมดสิ้นแล้วทุกสิ่งทุกอย่าง แต่จริงๆ แล้วหากคนเราลองมองต่างมุมว่าปัญหาเป็นเพียงความผิดพลาดหรือขวากหนามที่ผ่าน มาแล้วก็จะผ่านไป ใช้มันเป็นบทเรียนที่สอนให้เรามีกำลังใจ และสร้างพลังให้เราก้าวเดินไปข้างหน้า อย่างมั่นคง มีความเข้มแข็งมากยิ่งขึ้น ตลอดจนเป็นกำลังในการต่อสู้กับปัญหา และนำชีวิตไปสู่เป้าหมายที่แต่ละคนต้องการ

การสร้างกำลังใจที่มีค่ามากที่สุด คือ การให้กำลังใจตนเอง คนเราต้อง เริ่มต้นที่ตัวเอง พึ่งตนเองก่อนที่จะพึ่งคนอื่น “ตนต้องเป็นที่พึ่งแห่งตน” ต้องรู้จักให้กำลังใจตัวเอง ด้วยการฝึกตนให้รู้จักมองต่างมุม สร้างนิสัยให้มองโลกในแง่ดี มีทัศนคติต่อสิ่งต่างๆ ในมุมบวก และรู้จักการแบ่งปันกำลังใจดีๆ ให้กับบุคคลรอบข้างด้วยความจริงใจ ใส่ใจซึ่งกันและกัน “กำลัง (ใจ)” คือ กำลังสำคัญของการสร้างชีวิตสู่ความสุข

ปรัชญาการทำงาน และการดำเนินชีวิต

ดร.เทียม โชควัฒนา

• รู้น้อยไม่เกี่ยงงาน คนเราหากมีความรู้น้อยต้องไม่ท้อถอย หรือ เลือกงาน เพราะการทำงานคือหนทางเพิ่มความรู้และประสบการณ์
   
• เที่ยงธรรมและเยือกเย็น ผู้บริหารที่ดีต้องปกครองคนด้วยความเที่ยงธรรม และ สุขุมเยือกเย็นเป็นสำคัญ
   
• ขยัน อดทน รักษาเครดิต คบคนดี อย่าเอาเปรียบใคร และ ไม่สร้างศัตรู คนที่จะประสบความสำเร็จในชีวิต ต้องมีความขยัน อดทน ประพฤติตนน่าเชื่อถือ รู้จักคบคนดีเพราะคนดีย่อมนำพาไปสู่สิ่งดีๆ และที่สำคัญไม่ควรเอาเปรียบหรือเป็นศัตรูกับผู้อื่น
   
• เป็นร่มเงาให้ประโยชน์สุข ต้นไม้ใหญ่ให้ร่มเงาและอุดมด้วยดอกผลอันเอื้อประโยชน์แก่ผู้ปลูกทำนุบำรุง และคนทั่วไปฉันใด องค์กรที่เจริญเติบโตมั่นคง ย่อมควรจะเอื้อประโยชน์และเกื้อกูลแก้บุคคลากรและสังคมฉันนั้น